Zingende putter

Koolmees in het ochtendlicht

Ik was vanmorgen vroeg in de tuin te vinden: de zon geeft al voldoende warmte om op een beschut plekje te kunnen ontbijten. Mijn oog viel op het silhouetje van een koolmees in het ochtendlicht, maar mijn gehoor registreerde iets anders. De zang van een putter! In de winter hoor ik ze vaak in groepjes overvliegen. Hun 'babbelende' roepjes zijn dan niet te missen. Ze foerageren met tientallen vogels samen en elzenzaden zijn hun favoriet. Nu zaten er twee in de boom van de achterburen, en het mannetje - te herkennen aan meer rood op de kop - liet een heerlijke zang horen. Bij de meeste vogelsoorten zingen alleen de mannetjes, maar bij putters is dat anders. De vrouwtjes zingen ook, maar minder gevarieerd en minder luid dan de mannetjes. 

Bij het mannetje van de putter loopt de rode kopvlek door tot achter de ogen

Meer dan 10 jaar geleden zag ik in het najaar een puttertje haar jong voeren in onze tuin. Dat filmpje heeft toen nog de uitzending van Vroege Vogels gehaald in de rubriek 'Zelf geschoten', maar de prijs ging aan mijn neus voorbij. Ik moest het afleggen tegen een opname van een zeearend die een vis pakte. Daar kan een putter met zonnebloempitten niet tegenop :). Nu hoop ik dat deze putters besluiten om in één van de drie groene tuinen van mij en mijn buren een nestje te maken. 

Ik had eigenlijk geen idee hoe putters nestelen. In ieder geval niet in nestkasten, dat wist ik wel. Het broedseizoen begint deze maand en loopt tot september. De putters broeden vaak in losse groepen, lees ik. Aan het eind van de winter zoekt het mannetje een geschikte nestplaats, meestal in een open bos of in een vrijstaande boomgroep. Het nest wordt alleen door het vrouwtje gemaakt, het mannetje houdt haar enkel gezelschap. Doorgaans is het nest binnen een week klaar.

Vrouwtjesputter: de rode kopvlek loopt tot het oog. 
Foto: Pierre Dalous - Eigen werk, CC BY-SA 3.0, Wikimedia

Bij voorkeur bouwt de putter het nest aan het einde van een dunne tak, enkele meters boven de grond. Het nest is gemaakt van mossen en korstmos en wordt met spinrag aan de takken bevestigd. De binnenzijde van het nest is relatief diep, zodat de eieren er bij hevige wind niet uit kunnen rollen. Dat lijkt me een knus nestje op die manier, maar ik zou bij harde wind niet graag aan het eind van een tak zwiepen als net geboren putter..... Aan de andere kant is zo'n dunne tak een goede bescherming tegen eksters en kraaien. Ze hebben geen houvast om de eieren uit het nestje te plunderen. 

Putternest met jongen
Foto: bukk - own shot, CC BY-SA 3.0, Wikimedia

Het vrouwtje broedt de lichtblauwe, bruin gespikkelde eitjes in elf tot veertien dagen uit. Beide ouders voeren de nestlingen met zaden en insecten. Als ze opgroeien krijgen ze steeds minder insecten en bestaat hun dieet alleen nog maar uit zaden.  

Een week of twee nadat ze uit het ei zijn gekropen vliegen de jongen uit. Ze worden dan nog ruim een week door de ouders gevoerd. Daarna vliegen ze in troepen rond en wijden de ouders zich aan het tweede broedsel. Per jaar worden meestal twee, maar soms drie legsels grootgebracht.

Terwijl ik dit blogje schrijf hoor ik het gezang van de putter weer onder mijn raam. Ik heb het vanmorgen gefilmd, dus je kunt het bekijken en beluisteren in dit filmpje, samen met nog een paar andere tuinobservaties. Duim je mee dat er een putternestje in mijn tuin komt?