Meditatief momentje en een winactie!

Februari is een maand van wachten, vind ik altijd. Echt winter wil het vaak niet meer worden, afgezien van uitzonderingen (zoals de flitswinter van vorig jaar), maar veel loos is er nog niet. De behoefte om naar buiten te gaan is er wel, en vaak neem ik dan toch het statief met camera mee onder de arm. Deze keer hoefde ik nauwelijks meer te doen dan de straat over te steken. Na een grijze ochtend brak de zon door en scheen in het water. De duttende eendjes langs de waterkant staken met hun silhouetten scherp af tegen het reflecterende licht. Als er een watervogel langs zwom, maakte het water prachtige vormen van reflecterend riet en bomen. Echt een meditatief momentje.

Een meditatief momentje

Afijn de lente laat nog even op zich wachten voordat er uitbundig gebaltst en gepaard gaat worden. Toen ik materiaal las over partnerkeuze bij vogels voor mijn blog van afgelopen week viel mijn oog in het boek 'Wat maakt vogels zo interessant' op de vraag 'Hebben vogels een penis'? Ik wist dat ze die niet hebben, maar wat ik niet wist, was dat het ooit wel zo was (volg je de formulering nog? :)). Ooit hadden vogels een uitwendige penis dus, maar tijdens de evolutie zijn de meeste mannetjesvogels die kwijtgeraakt. Dit uitsteeksel leverde extra weerstand op tijdens het vliegen, dus zonder zijn ze gestroomlijnder. Verder zit er volgens het boek ook nog een 'me-too'-kant aan het geheel. Vrouwtjes willen graag controle over het mannetje met wie ze paren. Een uitwendige penis maakt de kans op ongewenste paring groter. Er zijn nog vogels met een inwendige penis die ongewenste paring makkelijker maakt, maar de vrouwtjes van die soorten water- en loopvogels kunnen zaad van de ongewenste partner naar een doodlopend deel van de endeldarm loodsen. Van de tienduizend vogelsoorten hebben er nog maar zo'n driehonderd een penis. Bij de 9700 andere soorten hebben man en vrouw een multifunctionele cloaca (een Latijns woord dat heel oneerbiedig 'riool' betekent). Die wordt gebruikt om te paren, eieren te leggen en voor de ontlasting en urine. 

Parende grauwe ganzen

Voor de paring springt of vliegt het mannetje op het vrouwtje, pakt haar bij de nekveren vast en flappert met de vleugels om in de juiste positie te komen en te blijven. Het vrouwtje buigt haar staart opzij zodat de man zijn cloaca tegen de hare kan brengen. Door extra bloedtoevoer zwelt die wat op waardoor hij ondiep in de vrouwelijke cloaca wordt gebracht. Dat alles neemt maar weinig tijd in beslag. De foto van de parende grauwe ganzen komt uit een filmpje van een eerder blog. Klik hier om dat filmpje, inclusief de paring nog eens te bekijken. Na de paring wordt er nog om elkaar heen gedraaid en gebadderd.

Na de paring

In het filmpje van deze week is geen paring te zien, maar silhouetten en spiegelingen om even te mijmeren over de komende lente :). Bekijk het filmpje door hier te klikken. Lees nog even door onder het filmpje: maak kans op een gratis jaarabonnement op De Natuurgids. 

Win een gratis jaarabonnement op De Natuurgids

Zoals ik in een eerdere blog (klik hier) al eens schreef lees ik het tijdschrift De Natuurgids, uitgegeven door vrijwilligers van IVN Limburg. Het full colour blad bestaat in 2022 zestig jaar. Om het blad te steunen geef ik één jaarabonnement cadeau (8 nummers) aan de derde lezer van mijn blog die zich via e-mail bij mij meldt (klik hier voor informatie over mijn e-mailadres). Zet in de titelbalk de tekst 'Winactie Natuurgids'. Vermeld je volledige naam en het adres waar de Natuurgids bezorgd kan worden. Het cadeau-abonnement stopt automatisch na één jaar. Via deze link kun je de inhoud van het laatst verschenen nummer bekijken. Interesse? Stuur me dan een mail! De gegevens in je e-mail worden alleen gebruikt voor deze actie. Ik vernietig alle mails zodra de gelukkige winnaar bekend is en zijn/haar adresgegeven zijn doorgegeven aan De Natuurgids voor het abonnement. 

Veel of weinig reflectie

De bomen zijn inmiddels al lang niet meer zo kaal als in het filmpje. Toen leefden we nog in de regenachtige, koele meimaand, die er overigens voor gezorgd heeft dat onze tuin nu een explosie van groen en bloemen laat zien. Afijn, op een avond wilde ik er na een natte dag even op uit. Omdat het voorjaar maar niet wilde vorderen vroeg ik me oprecht af wat ik zou gaan filmen. Ook de vogels hielden zich koest. Gelukkig was daar het spel van water en wind, dat voor rimpelingen in het water zorgde. In combinatie met een paar bloemen van het fluitenkruid en opkomende brandnetel gaf dat toch mooie effecten. Naarmate de avond vorderde nam de wind af en verdwenen meer en meer rimpelingen. Het werd geen spectaculaire zonsondergang maar er was genoeg mooi licht voor sfeervolle beelden. Zwaluwtjes scheerden over het water, op zoek naar insecten en namen met een dipje ook af en toe een slokje uit de wetering. Een aalscholver liet zich even zien. De reflecties in het water van de sloot en een regenplas op de weg werden mooier. Hoe lager de zon staat, hoe beter je de reflecties kunt zien. Zichtbaar licht is elektromagnetische straling en beweegt zich voort in golven. Als zonlicht het wateroppervlak raakt, wordt een deel van het licht gereflecteerd en een deel wordt geabsorbeerd. Overdag, als de zon hoog aan de hemel staat, wordt er weinig licht gereflecteerd (bij een invalshoek van 45 graden bijvoorbeeld is dat maar 5%), maar naarmate de zon lager staat kan dit oplopen tot 65% reflectie bij een invalshoek van 85% en bijna 100% op het moment dat de zon achter de horizon zakt. Een voorwaarde voor een spiegelende reflectie waarin je precies ziet wat er in de lucht ook te zien is, is dat het wateroppervlak geen rimpelingen vertoont. Op rimpelingen en golfjes wordt het licht verstrooid naar meerdere richtingen, je krijgt dan wel reflecties van licht maar geen 'spiegelbeeld'. 

Als de zon lager staat
is de reflectie groter

Zo'n natuurlijk spiegelbeeld is voor ons mensen een schitterend schouwspel, maar dieren en planten zijn blijer met zonlicht dat niet gereflecteerd wordt zodat ze zich onder water kunnen opwarmen en voedsel kunnen aanmaken. Maar waarschijnlijk gunnen ze ons in de zomer dat prachtige uurtje wel :). 

Bekijk het filmpje van deze week door hier te klikken.