Boomleeuwerik: nog een vogelgeluid dat je in februari kunt horen!

 

Mist in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Afgelopen zaterdag was het weer eens tijd om naar de Amsterdamse Waterleidingduinen te gaan. We kozen voor ingang De Zilk deze keer. Omdat mijn man 's middags een sportwedstrijd had, gingen we vroeg op pad. Tijdens de autorit hing de mist in de polder zwaar over de weilanden en ook in de Waterleidingduinen konden we in het begin nauwelijks een hand voor ogen zien. Naarmate de zon hoger klom ging zij de strijd aan met de mist, hetgeen feeërieke beelden opleverde. We zagen ontelbare hertensporen in het zand, sommige duidelijk geplaatst voor het nachtelijke regenbuitje: in die prenten (pootafdrukken) zagen we kleine putjes van de regendruppels. Andere waren heel vers; die pootafdrukken hadden geen regenputjes waardoor we konden concluderen dat de herten hier langsgekomen waren na de regenbui.

Damhertsporen

Ondanks deze - blijkbaar - nachtelijke activiteit van de dieren lieten de damherten zich nergens zien. We zigzagden door het eikenbos om zo veel mogelijk te kunnen genieten van de zonnestralen tussen de stammen in de mist. De camera klikte heel wat keren, maar zonder het gewenste hertensilhouet in mistig tegenlicht :). 

IJle eikenstammen...

....en een eik die de ruimte had om breed uit te groeien

Ook de open vlakte leverde mooie plaatjes op: van dauwdruppels die aan de planten hingen tot een rijk palet aan kleuren van verdroogde hei en (korst)mossen. Het licht van de laagstaande zon gaf een gouden glans aan de begroeiing.

Dauw parelt in het heiige tegenlicht

Prachtige kleuren op de grond

Op een gegeven moment won de zon het van de mist en verdween deze. De vogels werden nu iets actiever: twee koolmezen - duidelijk een paartje - bleven dicht bij elkaar terwijl ze insectjes zochten in een boom. Ze zaten daar op nog geen 3 meter van ons af, maar helaas had ik mijn verrekijker om en de camera met telelens nog in mijn tas. Tijd om die twee om te ruilen, want onze oren werden gestreeld door een geweldig mooi vogelliedje. In het open duin bij het zweefvliegveld zongen boomleeuweriken. Boomleeuweriken staan ​​bekend als een van de weinige vogels die in het donker zingen en zijn vanaf de eerste weken van februari te horen. Zowel het mannetje als het vrouwtje zingen en reageren op boodschappen die ze elkaar doorgeven met behulp van verschillende toonhoogtes en klanken. De mannetjes zingen 's nachts vrij letterlijk de overtrekkende vrouwtjes 'uit de lucht' om hen te verleiden. 

Net als bij de veldleeuwerik heeft het mannetje een vluchtlied. Een duidelijk verschil tussen deze twee soorten is echter dat boomleeuweriken vaak 'spiralen' tijdens de vlucht. Ze blijven ook op een relatief lagere hoogte. Veldleeuweriken gaan tot wel 100 meter omhoog en 'hangen' daar in de lucht om hun jubelende lied ten gehore te brengen. 

Door het vroege schema van deze actieve vogels wordt hun eerste ei vaak al eind maart gelegd. De nestjes worden op de grond gemaakt. Op dat moment vallen de boomleeuweriken stil om te zorgen dat de aandacht van vijanden niet op hun nestplaats wordt gericht. Ik heb geprobeerd het lied van de zingende boomleeuweriken op te nemen in onderstaand filmpje. Helaas zit er ook wat ruis van de provinciale weg doorheen. Aan het eind van het filmpje zie je een foto van de boomleeuwerik. 

Als je in de buurt van duinen of andere zandgrond (Veluwe, Brabant) woont, dan loont het de moeite om eens zelf te gaan luisteren op locatie. Het vrolijkt je dag beslist op! 

Na een korte pauze zetten we onze wandeling voort. Eindelijk kregen we nog wat herten in het vizier. Maar een foto van een door mist omgeven silhouetje zat er niet meer in.....

Damhert

Spitser (jong mannetje)

De ene mistige dag is de andere niet

In oktober houd ik het weerbericht in de gaten, in de hoop op fraaie ochtendmist. Zo eentje waar de zon mooi doorheen schijnt en die een prachtige waas over de velden legt. Gisteren was er mist voorspeld, maar die bleek nogal dicht en het bleef bijna de hele dag grauw. Ik was toch op pad gegaan in het Zegerslootgebied en het leek of ik in een heuse jungle liep. Mystieke mist en lianen van de woekerende bosrank. 

Alphense jungle

Langs het pad hingen de felroze vruchten van de kardinaalsmuts met hun knaloranje zaden te glimmen van het vocht. 

Kardinaalsmuts, decoratief maar giftig voor mensen

Voor mensen is de kardinaalsmuts giftig, maar dieren lusten 'm graag. Zoals je op de foto kunt zien zijn de takken groen. Dat is vrij ongebruikelijk want de meeste takken van bomen en heesters zijn bruin. De takken van de kardinaalsmuts bevatten bladgroen. Als de struik kaal is gevreten, kan de plant zo toch nog voedsel aanmaken! Vogels eten de oranje zaden graag en dragen zo bij aan de verspreiding van deze inheemse plant. Zoals gezegd kunnen mensen de struik beter links laten liggen. Als je ervan eet dan kun je last krijgen van sufheid, buikloop, braken en buikkrampen. Het harde kernhout werd vroeger wel gebruikt om weef- en spinspoelen te maken (de Engelsen noemen de struik 'spindle tree' naar deze toepassing). Maar ook dat was oppassen geblazen. Als houtbewerkers te lang in de prikkelende lucht van het zaagsel bleven, kregen ze braakneigingen. 

Een stukje verder vond ik meer giftigs op mijn pad. Onder een rij populieren stonden tientallen Grijze slanke amanieten. Hoewel de paddenstoel redelijk algemeen is, staat hij toch als kwetsbaar op de rode lijst. In rauwe vorm is de grijze slanke amaniet giftig. Na bakken of koken verdwijnt het gif, maar in de amanietenfamilie komen dodelijke soorten voor, dus verwisseling ligt op de loer. De amanieten bevatten Alfa-amanitine, dit is de dodelijkste mycotoxine! Inname van giftige amanieten, zoals de groene knolamaniet en de kleverige knolamaniet, heeft een fatale afloop. Dus kijken en fotograferen mag, maar laat ze lekker staan. Voor de boom zijn ze echter goed nieuws, want deze soort zorgt ervoor dat de populieren makkelijker voedingsstoffen kunnen opnemen en hun zwamvlok beschermt de boomwortels tegen invloed van zuren. In ruil daarvoor eet de paddenstoel een hapje mee van de koolhydraten en suikers die de boom produceert. 

Grijze slanke amanieten leven in symbiose met o.a. populieren

Vandaag begon de dag ook mistig, maar dit was de oktobermist waar ik wèl op zat te wachten. Een half uurtje na zonsopgang zag ik de bosrank van de zonnige kant.

Bosrankzaadpluis in nevelig ochtendlicht

Ik liep vanuit het Weteringpark naar het Dijkslootpad en daar kon ik genieten van prachtige Jakobsladders. Daarover schreef ik al eens eerder een blog, dat kun je lezen door hier te klikken. 

Deze foto's zijn van vandaag.

Tenslotte verlichtte de zon een es met prachtige herfstkleuren. Dit zijn de oktoberochtenden waar je echt van kunt genieten.

WinterWonderLand

Soms gaat het niet om woorden maar om beelden. Zoals vanmorgen toen de combinatie van mist en rijp bomen en planten had omgetoverd in een mooi winters landschap. In een gestolen kwartiertje, voor ik naar mijn werk moest, filmde ik dit winterwonderland. 'Poetry in pictures', zoals een van mijn volgers op Youtube het uitdrukt.

Dauw, mist of nevel



Nu de nachten weer kouder worden, kunnen we sommige ochtenden genieten van sprookjesachtige nevel. Daarvoor moet je wel naar een gebiedje buiten de bebouwde kom. Vooral boven water is het effect goed te zien, het lijkt soms of er stoom vanaf komt. Het water is in deze tijd van het jaar nog relatief warm. In koude nachten zakt (zwaardere) koude lucht naar beneden en koelt de warmere lucht af. Dan treedt condensatie op omdat koude lucht minder vocht kan bevatten dan warme. De nevel zweeft boven de velden en wordt verlicht door de eerste zonnestralen. We spreken van nevel als het zicht meer dan 1000 meter bedraagt. Als het zicht minder is dan 1000 meter definiëren meteorologen dit als mist. Wanneer de waterdruppel niet blijven zweven, maar neerslaan op bijvoorbeeld planten, is er sprake van dauw. Meer informatie over dit onderwerp vind je op deze site.