Afgelopen week zaten de grutto's nog in groepen bij elkaar op de vogelplas Starrevaart bij Leidschendam. Ook de scholeksters waren nog niet verspreid over de broedplaatsen. Er werd driftig gevochten om de beste plekjes op het schelpeneilandje en de paaltjes in het water; dat leverde vermakelijke beelden op. Op een gegeven moment kwamen er vier zwarte ibissen aanvliegen. Helemaal zwart zijn ze niet, ze hebben een roodachtige gloed op delen van hun verenkleed. Zwarte ibissen zijn vogels van Zuid-Europa, vooral Spanje en je ziet ze dus niet vaak in Nederland. In dit filmpje kun je nog even te genieten van onze nationale vogel de grutto, tijdens het broeden zullen ze voor ons minder zichtbaar zijn.
Afgelopen zaterdag en zondag was het Welkom Grutto-weekend omdat onze nationale vogel massaal terug in Nederland werd verwacht. Na hun lange reis uit Afrika, met een tussenstop in Spanje of Portugal, komen ze in grote groepen samen om op te vetten. Zodra ze op gewicht zijn, begint de paarvorming. Daarvan was afgelopen weekend al het een en ander te zien. Wij zijn bij het Zaans Rietveld gaan kijken, dat is een klein plas/drasgebiedje in Alphen aan den Rijn. De keiharde wind blies ons (en mijn statief) zowat van de sokken, maar de grutto's trokken zich daar weinig van aan. We zagen er baltsgedrag en de eerste paringen. Mannetjes vlogen hoog op in de lucht en daalden in een snelle vlucht af naar beneden om voor de voeten van hun gewenste partner in het gras te landen. En al vleugel-klappend liepen ze achter hun 'dame' aan. Binnenkort verlaten ze de verzamelplaatsen en gaan als broedpaar naar de plek waar ze eerder gebroed hebben of zelf geboren zijn. Ze zijn ontzettend plaatstrouw en dat is mooi als ze geboren zijn in een bloemrijk weiland op het land van een boer die rekening houdt met de grutto's door zijn maaibeleid aan te passen. Helaas keren grutto's ook trouw terug naar een weiland waar eerder een broedsel verloren ging omdat er te vroeg gemaaid werd. De kans dat er dit jaar wel een nestje vogels uitvliegt is dan helaas klein.
Niet alleen de grutto's waren in paarstemming, ook de scholeksters, met hun zwart/witte verenkleed en kenmerkende oranje snavel paarden al. En de hazen 'rammelden' er op los.
In de luwte van het Bospark zagen we de bloemetjes van uitheemse bolgewasjes die ooit naar Nederland zijn gehaald door de bewoners van landgoederen. Dit noemen we ook wel stinzenplanten, naar een van de plekken waar ze eeuwen geleden geplant werden: bij stinzen (stenen huizen) in Friesland. Aanvankelijk waren het dus tuinplanten, maar veel van deze bolletjes zijn verwilderd en we kunnen ze vinden onder bomen in tuinen, parken en bossen. Ze bloeien vòòr de bomen in het blad komen om optimaal te profiteren van de vroege zonnestralen. In het filmpje zie je onder andere de ongelooflijk blauwe Oosterse sterhyacint tussen gele winterakonieten en een witte bosanemoon (deze zie je ook op de foto bij dit blog). Verder zie je nog de gele sterretjes van het speenkruid en de zonnetjes van het klein hoefblad. Dit zijn twee planten die elk jaar wedijveren om de eerste bloei, maar die niet tot de stinzenplanten worden gerekend. Ze komen van nature voor in ons land.
Als het filmpje niet te zien is in je e-mailnieuwsbrief, klik dan op de titel van dit blog om naar de blogpagina te gaan. Of gebruik de link 'filmpje' in de tekst.
Het arriveren van de eerste grutto's in Nederland is elk jaar weer het signaal dat het grootste deel van de winter er op zit en dat de lente er aan komt. Een klein plas/drasgebiedje bij Boskoop, de Voorofsche Polder, is altijd een van de eerste plekken waar grutto's arriveren na hun reis vanuit Afrika, via Spanje en Portugal naar ons kleine land. Via deze site kun je zien hoe hun tocht verloopt door middel van gezenderde grutto's.
Na zo'n tocht willen ze alleen maar eten en dat is in de film wel te zien. Verder zie je duizenden vogels in de lucht en een grote groep kieviten in een spectaculaire vlucht.
De grutto's blijven gelukkig naar ons land komen, maar het afgelopen broedseizoen is niet goed verlopen. In 2016 werden maar 4.000 jongen vliegvlug, zo hebben tellingen uitgewezen. Om de gruttostand op peil te houden zijn er minsten 11.000 uitgevlogen grutto's nodig. Er zijn verschillende oorzaken voor: het leefgebied van de grutto staat al jaren onder druk. Ze houden van weilanden met voldoende bloemen die insecten aantrekken, want dat is het voedsel waar de kuikens van groeien. Onze graslanden hebben nauwelijks bloemen en dus te weinig insecten. Bovendien wordt er steeds vroeger gemaaid, op een moment dat de kuikens nog niet kunnen vliegen. de gevolgen daarvan laten zich raden. In 2016 sloeg het droge lenteweer bovendien om naar onweer en regen. Donskuikens raken dan onderkoeld omdat de veren nog te weinig waterafstotend zijn. Laten we hopen op een droog voorjaar en een goed broedseizoen voor onze nationale vogel.
De grutto is door natuurliefhebbers gekozen tot onze nationale vogel. De ranke vogel maakt elk jaar de lange reis vanuit Afrika om te komen broeden in onze graslanden. Het broedseizoen is niet altijd even succesvol, maar de vogel blijft voorlopig nog zijn lange reis ondernemen. Door natuurbeschermers en agrariërs worden er allerlei initiatieven genomen om de vogel een goede plaats te bieden om nageslacht groot te brengen: kruidenrijk grasland dat niet te droog is en waar later gemaaid worden of waar de nesten en kuikens zorgvuldig worden omzeild bij het maaien. Dit weekend vinden er veel excursies plaats om grutto's te spotten. Klik op deze link om te kijken wat er bij jou in de buurt te doen is. Als ik dit typ is het nog ruim 12 uur voor de start van het gruttoweekend, wees er snel bij!
