 |
| Na een maaibeurt groeien de brandnetels al weer |
Ik slenterde mijn middagwandelingetje in het park, vergezeld door een mild septemberzonnetje en dito briesje. Het viel me op hoe snel de brandnetels weer waren opgekomen na de maaibeurt in juli. De planten stonden op het punt om te gaan bloeien. Als je in detail wilt weten hoe dat er uit ziet, klik dan vooral op de link hierboven, want ik heb de plant vorig jaar onder het binoculair gelegd. Dan kun je ook die 'naalden' goed zien, die het jeukende stofje in je huid prikken.
 |
| Brandnetel in de knop |
Thuis gekomen zocht ik nog eens wat informatie op over de brandnetel, want er is altijd iets nieuws te leren over de natuur. Zo las ik op de site van het Hunebedcentrum dat brandnetels al sinds de prehistorie door mensen gebruikt worden. Het waren feitelijk de eerste Tupperwaredoosjes, want door boter, vlees en vis in brandnetelbladeren te wikkelen, werd de bacteriegroei geremd. Hierdoor was het eten langer houdbaar. Brandnetels zijn ook al duizenden jaren populair als geneesmiddel. Het zijn vitaminebommetjes en bevatten tal van andere stoffen: flavonoiden, vetten, koolhydraten, magnesium, kalium, ijzer, kiezelzuur, eiwitten en vitamines A, C, E. In de zaden zit ongeveer 30 % vette olie, slijmstoffen, carotenoiden en veel vitamine E. Op bovengenoemde site kun je via de link lezen waar deze plant allemaal goed voor is.
We maken in het voorjaar vaak soep van de brandneteltopjes om te profiteren van de vele vitaminen in de plant. We (nou, voornamelijk mijn man hahaha) plukken met handschoenen op een plek waar geen honden komen. Daarna moet je de oogst uitschudden en goed wassen, even wokken en vervolgens bouillon erbij. Kook het nog even een paar minuutjes door en maak er met de staafmixer een gladde soep van. Het is een heerlijk hartig gerecht, dat zich ook goed laat invriezen voor de winter. Naarmate de planten groeien komt er meer kiezelzuur in, dan kun je de brandnetels beter niet meer gebruiken om te eten.
 |
| Brandnetelveldje |
In tijden dat er door mensen nog geen planten werden verbouwd om kleding van te maken (zoals vlas of katoen), was de brandnetel ook een uitkomst. De vezels van brandnetel werden zo'n 3000-4000 jaar geleden (in de Bronstijd) al gebruikt om kleding te maken. Voor textiel is de grote brandnetel het meest geschikt door de langere vezels. Brandnetel kan op dezelfde manier als vlas tot touw of stof worden verwerkt. De stof van brandnetels wordt neteldoek genoemd.
Ik was benieuwd hoe dit in zijn werk ging. Op diverse sites en ook op YouTube kun je informatie en filmpjes vinden hoe je de vezels van brandnetels kunt isoleren van de harde kern en er vervolgens touw van kun draaien (dit heet twijnen). Ik besloot dat zelf eens te proberen en begaf me naar een brandnetelveldje in het park. Je hebt zo lang mogelijke stengels nodig, want hoe langer de vezel, hoe mooier je touw. De die-hards plukken brandnetel met blote handen (er zijn trucjes om minder last te hebben van de brandharen), maar ik ging op pad met dikke tuinhandschoenen en een snoeischaar. Ik ritste ter plekke de bladeren van de netels al, zodat ik met de kale stengels thuiskwam.
 |
| Kale brandnetelstengels |
Die stengels zijn vrij stug door de harde binnenwand, rond een holle kern. De truc is nu dat dit harde gedeelte moet worden gescheiden van de vezels aan de buitenkant. Daarbij zitten de 'knopen' (de verdikkingen die je ziet op de foto) in de weg. Die moet je met een mesje opensnijden of kneuzen met een steen. Dat was al een klusje dat oefening nodig had. Uiteindelijk kon ik gaan proberen om de vezels los te krijgen. Maar ook daar zal de Bronstijdmens meer routine in hebben gehad dan ik, want ik trok de vezels in korte reepjes er vanaf in plaats van de hele lengte.
Maar goed: dit was de oogst van 4 stengels.
 |
| Vezels van de brandnetel |
Voor een goed en stevig touw moet je de vezels enkele dagen te drogen hangen. Ik besloot het twijnen uit te proberen met de nog natte vezels om het aan jullie te laten zien in dit blogje. Je moet de vezels tegen elkaar indraaien en zo ontstaat er een verbazingwekkend sterk stukje touw, dat ik tot een armbandje maakte.
 |
| Brandnetelarmbandje |
Maar misschien zijn er leukere en natuurlijker toepassingen, bijvoorbeeld als opbindtouw voor planten in je tuin. Een mooie manier om van brandnetels af te komen op een minder gewenste plek (maar laat er een paar staan voor de vlinders).
Op een brandneteltopje had ik een libel zien zonnen; die had vast geen weet van vezels en touw uit de Bronstijd. En als-ie het wel wist, dan was het misschien een beetje beneden zijn stand: de Bronstijd - het zal wat. Zijn voorouders leefden 300 miljoen jaar geleden al. Dat is nog eens andere koek!
 |
| Heidelibel op brandnetel |
PS ik hoop dat de foto's in deze blog zichtbaar zijn, want er was een storing bij het uploaden van foto's. Ik heb het nu op een andere manier dan normaal moeten doen, maar weet niet of het bij iedereen op deze manier goed aankomt.
