 |
| Grutto, onze nationale vogel |
De aankomst van de grutto's in ons land is mijn lentemijlpaal. Hoewel de grutto is verkozen tot onze nationale vogel brengt-ie het grootste deel van het jaar niet in Nederland door. Grutto's trekken twee keer per jaar van en naar Senegal. Een deel van de grutto's die deze tocht ondernemen kunnen we volgen omdat ze gezenderd zijn. Dat kun je zelf bekijken op de site van globalflywaynetwork.org. In een blog van Tineke Hoekstra op de site van 'Beleef de lente', las ik een aantal interessante weetjes over de ongelooflijke vliegreis die deze ranke vogels maken. Zo vloog grutto Ernie tussen Senegal en de Canarische eilanden op een hoogte tussen maar liefst 3500 en 4600 meter. De Duitse grutto Ellerburch was pijlsnel: op 17 februari vertrok hij om 13.30 uit de delta van de Senegal rivier om exact 48 uur later te landen bij de rijstvelden van Sevilla in Spanje. Een tocht van ca. 2900 km met een gemiddelde snelheid van 60 km per uur!
Hoewel 80% van alle grutto's wereldwijd in Nederland broeden, zijn er ook vogels die hun eieren leggen in Rusland en Mongolië. Die grutto's overwinteren in Bangladesh en vliegen zo maar de Himalaya over, met toppen van meer dan 7000 meter.
Een van de locaties in onze buurt waar de grutto's na hun lange tocht neerstrijken is de Voorofsche polder, een veenweidegebiedje van 31 hectare dat ligt ingeklemd tussen de wegen en bebouwing van Boskoop en Waddinxveen. Ondanks die drukte vinden de grutto's dit een prima plekje om op te vetten. Na de trek verblijven de grutto's in groepen op zo'n plasdraslandje om te rusten en flink te bunkeren.
 |
| Even bijkomen van de lange reis |
Steltlopers foerageren allemaal in en op vochtige gronden en in ondiep water. Omdat de 65 verschillende soorten zich van elkaar onderscheiden in snavel- en pootlengte, eet elke soort andere prooien of dezelfde prooien, die zich op verschillende dieptes bevinden. Zelfs binnen een soort komt dat voor. Zo heeft de gruttovrouw een 2 cm langere snavel dan het mannetje en kan zij dus wormen en andere prooien op een grotere diepte pakken. Grutto's hebben een flexibele gevoelige snavelpunt, waarmee ze tijdens het prikken in zachte bodems, trillingen van wormen kunnen voelen. Maar omgekeerd is dat ook zo. Wormen voelen met hun trilharen wanneer er veel naar ze geprikt wordt en trekken zich dan terug naar diepere lagen. Vrouwtjes kunnen deze 'race' dus beter winnen dan mannetjes!
Na maanden apart te hebben geleefd in Afrika en Zuid-Europa, zoeken stelletjes elkaar weer op, ze blijven hun hele leven bij elkaar. Broeden doen ze meestal nog geen 50 meter van de plek waar ze vorig jaar hebben gebroed, ze zijn dus heel plaatstrouw. De partners ontmoeten elkaar op de nestplaats. Ze herkennen elkaar aan hun geluid. Vanuit de plasdrasgebieden waar ze aankwamen maken ze steeds vaker uitstapjes naar hun broedlocatie. Vanaf het eind van de maand wordt er gepaard en komen de eieren te liggen in een kuiltje in het gras. Het mannetje heeft verschillende nestkommetjes gemaakt en laat de keuze voor het definitieve nest aan zijn vrouw. Als vier eieren zijn gelegd, begint het broeden. Maar voorlopig is dat nog niet zo ver.
Wil je zelf grutto's zien? De meeste kans maak je in het westen en noorden van ons land. Kijk onder andere eens op de site van Zuid-Hollands Landschap of de Gruttoverhalen uit Groningen.
Tijdens ons bezoekje aan de Voorofsche Polder heb ik een kort filmpje gemaakt met wat gruttobeelden en ook de eerste blauwe reigers die weer nestelen in het naburige Gouwebos.
Bekijk het filmpje op YouTube.
